Verschillen-inkomstenbelasting-en-omzetbelasting

In deze blog zullen we de verschillen bespreken tussen inkomstenbelasting en omzetbelasting, wanneer deze betaald moeten worden en door wie de belasting betaald moet worden. 

Wat is inkomstenbelasting?

Inkomstenbelasting is een directe belasting die wordt geheven op het inkomen van personen. Dit omvat inkomsten uit arbeid, woning (zoals huurinkomsten), vermogen, en winst uit onderneming. Het doel van inkomstenbelasting is om overheidsuitgaven te financieren, zoals onderwijs, gezondheidszorg en infrastructuur. 

Iedereen die in Nederland woont of inkomsten genereert binnen het land is verplicht om inkomstenbelasting te betalen. Dit geldt voor werknemers, zelfstandigen, en ondernemers, maar ook voor diegenen die inkomsten ontvangen uit andere bronnen zoals investeringen of verhuur van eigendommen. De belastingdienst classificeert belastingplichtigen over het algemeen in drie categorieën: particulieren, ondernemers voor de inkomstenbelasting, en lichamen zoals bedrijven.

Hoe wordt de inkomstenbelasting berekend?

De berekening van inkomstenbelasting in Nederland is gebaseerd op een progressief tariefstelsel. Dit betekent dat het belastingtarief toeneemt naarmate het inkomen van een persoon stijgt. Er zijn verschillende schijven die elk een ander percentage belasting kennen. Deze tarieven worden regelmatig bijgesteld en kunnen variëren afhankelijk van overheidsbeleid en economische omstandigheden. Doordat deze schijven progressief zijn, betekent over het algemeen een hoger inkomen ook een hoger belastingpercentage.

Naast de percentages van de verschillende belastingschijven, zijn er ook een aantal aftrekposten en heffingskortingen die van toepassing zijn op de inkomstenbelasting. De heffingskortingen en aftrekposten worden in mindering gebracht op de hoeveelheid inkomstenbelasting die betaald moet worden. 

Wanneer moet inkomstenbelasting worden betaald?

Wanneer u werkt in Nederland wordt door uw werkgever automatisch inkomstenbelasting van de loonstrook ingehouden. Dit wordt gedaan op basis van een voorspelling van het totale jaarinkomen. Hiernaast is het 1x per jaar mogelijk om aangifte te doen op de inkomstenbelasting. Dit is elk jaar mogelijk het jaar erna, vanaf 1 maart. 

Wat is omzetbelasting?

Omzetbelasting of BTW is een indirecte belasting die wordt geheven op de verkoop van goederen en diensten wanneer deze worden verkocht aan de eindgebruiker. BTW is een consumptiebelasting omdat het uiteindelijk door de consument wordt betaald, hoewel het door de ondernemer aan de belastingdienst wordt afgedragen. Deze belasting wordt toegevoegd aan de verkoopprijs van een product of dienst, waardoor de consument de belasting betaalt bij de aankoop.

In tegenstelling tot directe belastingen zoals inkomstenbelasting, die direct op inkomens of bezittingen worden geheven, is omzetbelasting een indirecte belasting. Dit betekent dat deze niet direct door de persoon wordt betaald die het inkomen verdient, maar door de eindconsument van goederen en diensten. Andere indirecte belastingen kunnen specifieke heffingen zijn zoals accijnzen op benzine, alcohol of tabak. Het unieke van BTW is dat het breed wordt toegepast op bijna alle goederen en diensten die commercieel worden verkocht.

Hoe wordt de omzetbelasting berekend?

De omzetbelasting wordt berekend als percentage van de prijs die betaald wordt voor goederen of diensten. In Nederland zijn er 3 verschillende BTW-tarieven:

  • Het standaardtarief van 21% is van toepassing op de meeste goederen en diensten.
  • Het verlaagde tarief van 9% geldt voor essentiële goederen en diensten zoals voedsel, boeken en medicijnen.
  • Het nultarief wordt toegepast op internationale handelsgoederen en bepaalde diensten die buiten Nederland worden uitgevoerd.

Ondernemers kunnen de belasting die zij betalen bij het doen van een aankoop van een goed of dienst in mindering brengen op het bedrag dat zij verschuldigd zijn aan BTW. Dit zorgt dus voor een BTW-voordeel voor ondernemers. 

Wanneer moet inkomstenbelasting worden betaald?

In tegenstelling tot de aangifte voor inkomstenbelasting, moet de aangifte voor omzetbelasting elk kwartaal worden gedaan. Dit betekent dat ondernemers elke 3 maanden aangifte moeten doen bij de belastingdienst. Hierbij wordt het totale bedrag betaalde BTW in deze 3 maanden in mindering gebracht van het totale bedrag verschuldigde BTW van deze 3 maanden. De uitkomst van deze aangifte kan leiden tot een positief getal, wat erop duidt dat er nog geld betaald moet worden aan de belastingdienst door de ondernemer. Maar het kan ook zo zijn dat de uitkomst van deze berekening een negatief getal is. In dit geval is het totaal aan betaalde BTW in 3 maanden groter geweest dan dat de ondernemer de belastingdienst schuldig is. Dit zal leiden tot een teruggave van de  te veel betaalde BTW.

De kleine ondernemersregeling (KOR)

In Nederland beschikken we over wetgeving die bepaalde ondernemers vrijstelling geeft van de plicht om BTW te betalen. Om hiervan gebruik te maken moet de onderneming wel aan een aantal voorwaarden voldoen. In dit geval berekent de ondernemer geen BTW door aan zijn klanten en betaalt hij zelf ook geen BTW aan de belastingdienst. Deze regeling geldt alleen voor ondernemers die onder het drempelbedrag van €20.000 omzet per jaar zitten. In het geval dat de ondernemer in een jaar een hogere omzet heeft dan €20.000, kan er geen gebruik meer worden gemaakt van de KOR.

Twee belastingen vergeleken

Na een grondige verkenning van zowel de inkomstenbelasting als de omzetbelasting (BTW) in de vorige hoofdstukken, is het nu tijd om de sleutelverschillen tussen deze twee te belichten. Deze verschillen zijn van cruciaal belang voor zowel consumenten als ondernemers om de Nederlandse belastingverplichtingen goed te begrijpen.

Belastingplichtige: Wie betaalt de belasting?

  • Inkomstenbelasting: Wordt direct geheven op het inkomen van individuen en bedrijven. De belastingplichtige is degene die het inkomen genereert, zoals werknemers, zelfstandigen en ondernemingen.
  • Omzetbelasting: Hoewel technisch gezien door ondernemers aan de belastingdienst wordt afgedragen, is het de eindconsument die uiteindelijk de BTW betaalt. De belasting wordt geïncorporeerd in de verkoopprijs van goederen en diensten.

Belastingbasis: Waarover wordt de belasting geheven?

  • Inkomstenbelasting: Wordt geheven over het verdiende inkomen, winst, en andere inkomsten zoals huur en dividend. Het belastbare bedrag wordt bepaald na aftrek van diverse toegestane aftrekposten en heffingskortingen.
  • Omzetbelasting: Wordt berekend over de toegevoegde waarde van goederen en diensten bij elke stap van de productie en distributie. De belasting wordt telkens geheven wanneer een product of dienst wordt verkocht tot de eindgebruiker.

Impact op consumenten versus ondernemers

  • Inkomstenbelasting: Heeft een directe impact op het netto-inkomen van personen en de winst van bedrijven. Dit beïnvloedt de koopkracht en investeringsmogelijkheden van individuen en bedrijven.
  • Omzetbelasting: De uiteindelijke economische last van BTW valt op de consument, die hogere prijzen betaalt. Ondernemers fungeren als tussenpersonen die de belasting verzamelen en afdragen.

Administratieve verplichtingen voor belastingbetalers

  • Inkomstenbelasting: Belastingplichtigen moeten jaarlijks aangifte doen, waarbij ze hun totale inkomen rapporteren en eventuele aftrekposten en heffingskortingen toepassen. Voor werknemers wordt de belasting vaak ingehouden en afgedragen via het loon.
  • Omzetbelasting: Ondernemers zijn verplicht om periodiek (meestal per kwartaal) BTW-aangifte te doen. Zij moeten de ontvangen BTW melden en de voorbelasting (BTW die zij zelf hebben betaald) aftrekken. Dit proces bepaalt of zij BTW moeten betalen of dat zij een teruggave ontvangen.

Conclusie

In deze blog hebben we de fundamentele verschillen tussen inkomstenbelasting en omzetbelasting in Nederland verkend, twee cruciale componenten van het Nederlandse belastingstelsel. Deze belastingen dienen verschillende doelen en hebben unieke kenmerken die ze onderscheiden.

Inkomstenbelasting is een directe belasting op het inkomen van personen en bedrijven. Het is progressief, wat betekent dat hogere inkomens een hoger percentage belasting betalen. Deze belasting is van cruciaal belang voor het financieren van openbare diensten en infrastructuur, en heeft directe invloed op de financiële situatie van individuen en ondernemingen in Nederland. Belastingplichtigen zijn hier voornamelijk degenen die inkomen genereren, en zij moeten hun belastingafdracht jaarlijks afhandelen via de aangifte.

Omzetbelasting (BTW), daarentegen, is een indirecte belasting geheven op de verkoop van goederen en diensten en wordt betaald door de eindconsument. De tarieven variëren afhankelijk van het type goed of dienst, en ondernemers spelen een rol als tussenpersonen in het verzamelen en afdragen van deze belasting aan de belastingdienst. Deze belasting wordt regelmatig bijgesteld via kwartaalaangiftes en heeft als voornaamste functie het reguleren van consumptiegedrag en het genereren van inkomsten voor staatsuitgaven.

Voor meer informatie over het doen van belastingaangifte: